مروري بر وضعيت اينترنت موبايل در ايران
مشتركان چشم به راه موبايلهاي آنلاين
شبنم كهنچي
درست همان سالها كه آمريكاييها طرحي موسوم به آرپا (ARPA) را اجرا ميكردند تا بتوانند كامپيوترهاي موجود در شهر
را به يكديگر وصل و اطلاعات را به يكديگر منتقل كنند، عدهاي ديگر دستاندركار
سيار كردن تلفنها بودند.
تلاش محققان براي خلق اينترنت كه در آن زمان پديده محسوب ميشد
و امروز وجودش نهتنها ضرورت بلكه امری عادي است در دهه 1960 با مشغوليت ذهني
بسياري از كارشناسان كشورهاي اسكانديناوي مصادف شده بود.
آنها در فكر آزاد كردن گوشيهاي تلفن از سيمها و پريزها
بودند تا بتوانند در هر مكاني از امكان برقراري ارتباط بهرهمند شوند.
چه در زماني كه 4 كامپيوتر در 2 ايالت مختلف آمريكا با
يكديگر ارتباط برقرار كردند (1970) و چه زماني كه اولين تلفن ماشين در سال 1961 زنگ
خورد، كسي تصور نميكرد روزي برسد كه اينترنت در دور افتادهترين نقاط جهان
استفاده شود يا كسي با تلفن از قله كوهي تماس برقرار كند.
امروز نهتنها اين دو مقوله تبديل به ضروريات زندگي قرن
بيست و يكم شده بلكه با راهيابي اينترنت به تلفن همراه، دامنه استفاده از اين
دستگاه كوچك روزبهروز گستردهتر ميشود.
ارايه سرويس اينترنت روي تلفن همراه -فارغ از اینکه دير يا
زود در كشور ما ارایه شد- گام بزرگي براي نزديك شدن به معيارهايي است كه اين روزها
براي رتبهبندي كشورها و تعيين عقبماندگي و توسعهيافتگي مورد توجه سازمانهاي
جهاني قرار ميگيرد.
تعريفي براي GPRS
استفاده از اينترنت روي موبايل مديون فناوري به نام GPRS است. اين واژه اختصاري، كوتاه شده عبارت General Packet Radio Service است و هدفش فراهم كردن امكان انتقال
سريعتر اطلاعات بدون در زمان گرفتن مكان محسوب میشود. اين سرعت معمولا بين 32 تا
48 كيلوبايت بر ثانيه است.
اطلاعات GPRS در مجموعهای
از بسته قرار میگیرند و میتوانند روی مسیرهای متعددی در یک شبکه روت شوند و دوباره
در نقطه دریافت به یکدیگر بپیوندند. خود اینترنت مثالی از شبکه اطلاعات بستهای
است.
اما تنها ويژگي GPRS اتصال به
اينترنت نيست كه به كاربر امكان بدهد تمام برنامههاي اينترنتي خود را كه روي
رايانه انجام ميدهد مانند مرور وب، انتقال اطلاعات، بارگذاري فايلها و... روي
موبايل انجام دهد. اين فناوري كه سرعتي 4 برابر فناوري GSM (سیستم بینالمللی ارتباطات همراه) دارد استفاده از
سرويس Mutimedi Messaging Service يا MMS را نيز براي
كاربران موبايل فراهم ميكند. اين سرويس براي انتقال صدا، تصوير و ويديو نیز به
كار گرفته ميشود.
در يك MMS چهار فرمت متن، تصویر با فرمت GIF و JPEG، فايل صوتی (MIDI و MP3) و ویدیو (MPEG) جای ميگيرد و برخلاف پيام كوتاه که محدود به 60 کاراکتر
است محدودیتی در اندازه ندارد.
موبايل، اينترنت، اينترنت موبايل در ايران
اولينبار صداي درهم اتصال به اينترنت از طريق خطوط تلفن
ثابت در كشور در سال 1371 شنيده شد تا چند دانشگاه كشور با دنياي خارج از كشور
ارتباط برقرار كنند. اولين تلفن همراه نیز مدت كوتاهي پس از آن يعني در سال 1373 زنگ
خورد و كمتر از 3 سال پيش يعني اواخر سال 85 صفحات وب روي نمايشگرهاي كوچك تلفن
همراه در ايران باز شد.
اينترنت روي تلفن همراه زماني در كشور به راه افتاد كه سفرهاي
به غير از سفره دولت پهن شد تا اپراتور دوم پس از 12 سال تكتازي اپراتور دولتي،
رنگ و بويي به بازار ارتباطات سيار كشور بدهد و واژهاي به نام رقابت را زنده كند؛
رقابتي كه ابزاري مانند قيمت و خدمات داشت.
اپراتور دوم يا ايرانسل اواخر سال 85 با به كار انداختن
فناوري GPRS به مشتركان خود امكان بهرهمندي از
سرويسهايي مانند اينترنت و ارسال MMS را فراهم كرد.
MMS در همان ابتداي راه متوقف شد تا دولت بتواند سر فرصت
قوانين جديدي ارايه و به تصويب برساند و مشتركان را ملزم به رعايت آن كند. اما
اينترنت هنوز روي گوشيهاي تلفن همراه، صفحات وب را باز ميكند؛ گيريم كند و با
اختلال.
داشتن سرويسي مانند GPRS در كنار نحوه قیمتگذاري
روي خدمات براي اپراتور دوم، كليدي شد تا بتواند در كوتاهمدت مشتركان زيادي را جذب
خود كند. بیشتر مشتركان ايرانسل از كيفيت شبكه رضايت چنداني ندارند، اما وسوسه استفاده
از اينترنت آن كه البته هر از گاهي با اختلال همراه است در زمانهاي كه وب 2 كاربران
جوان اينترنت را مسحور خود كرده است همچنان دليل خوبي براي فروش اين سيمكارتها
به شمار ميرود.
همراه اول، چشم انتظار موبايلهاي آنلاين
به دنبال راهاندازي سرويس GPRS از سوي ايرانسل، همراه اول نيز به گامهايي كه برنامه
برداشته شدنش را از پيش ريخته بود، سرعت داد. همراه اول پاييز سال 86 به مشتركان
گلايهمندش وعده داد با انتخاب صاايران به عنوان پيمانكار راهاندازي اين سرويس تا
شهريور همان سال در مرحله اول تعداد 2 ميليون مشترك قادر خواهند بود به اينترنت
وصل شوند.
اما اين وعده نيز مانند بسياري از وعدههاي دولتي و
غيردولتي به دليل مشكلاتي مانند نحوه كار پيمانكاران به تاخير افتاد. تا اینکه در
سال جاری مسوولان با اطمينان خاطر اعلام كردند از شهريورماه مشتركان همراه اول ميتوانند
از اينترنت روي موبايلهاي خود استفاده كنند.
شهريور رسيد و از نيمه گذشته، اما مسوولان نيمه پر ليوان را
ميبينند؛ تا پايان شهريورماه حدود 15 روز باقي مانده است.
هفته گذشته زماني كه براي چند ساعت كوتاه تنظيمات GPRS همراه اول روي سايت شركت ارتباطات سيار قرار گرفت، 27 ميليون
مشترك از اينكه بالاخره وعده اينترنت روي موبايل به تحقق پيوسته خوشحال شدند. برخي
از آنها به سايت Mci.ir مراجعه كردند،
شماره موبايل خود را وارد و مدل گوشي خود را اعلام كردند و چشم به راه پيام كوتاهي
ماندند كه قرار بود حاوي تنظيمات خودكار GPRS برايشان ارسال
شود.
اما اين صفحه خيلي زود غيرفعال شد. در تماسي كه با روابطعمومي
شركت ارتباطات سيار داشتيم مشخص شد اين صفحه فقط براي آزمايش درون شركت فعال شده
بود. به دلیل اینکه آدرس دور از ذهن و دور از دسترسي داشته و تصور نمیشد مشتركان
شبكه به آن دسترسي پيدا كنند، به صورت رسمي نیز اعلام نشده بود. بنابراين مشتركاني
كه اقدام به پر كردن فرم اين صفحه كردهاند به سرويس اينترنت دسترسي نخواهند داشت.
هرچند شايد غيرفعال شدن اين لينك مشتركان را نااميد ميكند
اما بايد اميدوار بود كه مسوولان در حال كار روي اين پروژه هستند و آزمايش درون
شركتي ارتباطات سيار نيز نشان ميدهد به زودي سرويس GPRS براي مشتركان فعال خواهد شد.
هر كيلوبايت چند؟
تعرفهاي كه اپراتور سوم براي استفاده از سرويس GPRS براي مشتركان خود اعلام كرده متفاوت است. اگر شما جزو
آن دسته از مشتركيني باشيد كه از سيمكارتهاي اعتباري يا ثابت ايرانسل استفاده ميكنيد،
برای ارسال و دریافت هر يك كيلوبايت دیتا 15 ريال و اگر از سيمكارت پيامرسان اين
اپراتور استفاده میكنيد بايد برای هر كيلوبايت ارسال يا دريافت اطلاعات 5 ريال
بپردازيد.
درباره همراه اول كه تاکنون اين سرويس را براي مشتركان خود
فعال نكرده از سوي كمیسيون تنظيم مقررات تصويب شده؛ براي دريافت يا ارسال هر
كيلوبايت اطلاعات 8/14 ريال از مشترك دريافت شود.
از سوي ديگر ارسال پیام تصویری (MMS) در اپراتور دوم تا سقف 300 کیلوبایت به سایر مشترکان
امتیان ایرانسل یا به نشانی پست الکترونیک داراي تعرفه 320 ريالي است. در
اپراتور اول يا همان همراه اول اين تعرفه از سوي كميسيون تنظيم مقررات 1000 ريال
تعيين شده است.
ادامه مطلب
